1950'li yıllardan beri DSÖ'nün izlem altına aldığı grip ile ilgili dünyada ve ülkemizde  sürveyans çalışmaları yapılarak o yıl dolaşımdaki influenza virüslerinin oranı, alt tipleri, bu tiplerin piyasadaki mevcut antivirallere karşı direnç kazanıp kazanmadıkları ve dolaşıma giren yeni bir alt tipin var olup olmadığı saptanmaktadır.

Ülkemizde grip sürveyansı ilk olarak İstanbul Üniversitesi, İstanbulTıp Fakültesi, Viroloji ve Temel İmmünoloji Bölümü tarafından 2003-2004 grip sezonunda başlatılmış ve akabinde T.C. Sağlık Bakanlığı ile işbirliğine gidilerek ulusal düzeyde sürveyans çalışmalarına başlanmıştır. Bu bölümde ülkemize ait sürveyans bilgileri 2007-2008 sezonundan başlayarak aktarılacak ve her sezon güncellenecektir.

2007-2008 Sezonu Sürveyans Bulguları

T.C. Sağlık Bakanlığı Ulusal sürveyans programında ikinci referans laboratuarı olarak görev yapan İstanbul Tıp Fakültesi Viroloji ve Temel İmmünoloji Bilim Dalı İnfluenza Laboratuarında, 2007-2008 sezonunda gerçekleştirilen çalışmaların sonuçlarını şu şekilde özetleyebiliriz:

Merkezimize bu dönemde Sağlık Bakanlığınca belirlenen beş ilden (İstanbul, Bursa, Edirne, İzmir ve Antalya) toplam 355 adet Grip şüpheli olgudan alınan örnek gönderilmiştir. Ayrıca İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran 80, yine farklı illerden 89 örnek influenza virüsleri açısından incelenmek üzere laboratuarımıza iletilmiştir. Toplam 524 örneğin: Hızlı test, ELISA ve PCR teknikleri ile yapılan incelemelerinde 163 adeti (% 31,1) Influenza virüsü olmak üzere toplam 172' inde sorumlu etken belirlenmiştir. Bu etkenlerin tiplendirilmesinde: 111 adet (% 21,1) İnfluenza A; 52 adet (% 9,9) İnfluenza B, sekiz adet (% 1,5) RSV ve bir adet Adenovirüs saptanmıştır.
Alt tiplemeleri yapılan 40 adet İnfluenza A suşunun tamamı H1N1 olarak bulunmuştur.

2007-2008 Sezonunun Değerlendirilmesi

Laboratuarımızda yapılan çalışmalarda İnfluenza virüslerinin izolasyon oranı (% 31), ABD (% 18,5) ve Fransa (% 27,2) bulgularına göre daha yüksektir ve bu durum az sayıda ancak özenle seçilmiş örnekler ile çalışmamıza bağlıdır.
Ülkemizde geçtiğimiz sezon İnfluenza virüslerinin izolasyon dönemi kasım ayı ile (48. hafta) başlayıp, nisan ayının sonuna (18. hafta) dek devam etmiştir. Geçtiğimiz üç yılda görülene benzer biçimde sezonun ilk haftalarında ağırlıklı olarak izole edilen Influenza A suşları, mart ayına girildiğinde yerlerini Influenza B suşlarına bırakmışlar ve incelemelerin yapıldığı son dört haftada İnfluenza B suşları ortama tamamen hakim olmuşlardır.
ABD' de grip aktivitesi aralık ayının ilk yarısında başlayıp, nisan ayının ikinci haftasında sonlanırken, Fransa'da ocak ayının ikinci haftası baş gösteren grip aktivitesi, mart ayının sonunda azalmaya başlamıştır. Her iki ülkede de, ülkemizdeki duruma benzer biçimde İnfluenza A ile başlayan sezon, Influenza B hakimiyeti ile tamamlanmıştır.
Ülkemizde ve Fransa başta olmak üzere tüm Avrupa ülkelerinde sezona İnfluenza A-H1N1 suşları damgasını vurur iken, ABD' de İnfluenza A-H3N2 suşlarının ağırlıkta olduğu belirlenmiştir.

Anti-viral Direnç Çalışmaları

2007-2008 sezonun damgasını vuran önemli bir gelişme, nöraminidaz inhibitörü olan oseltamivire karşı saptanan direnç sorunudur. ABD'de Influenza A-H1N1 suşlarının % 8,3' ünde söz konusu direnç saptanırken, bu oran Kanada'da % 13, Finlandiya'da % 27, Fransa'da % 39, Almanya'da % 12, Irlanda'da % 11, Yunanistanda %7,İngiltere'de % 9, Japonya'da % 5, Çin' de ise % 9

olarak bildirilmiştir. Türkiye'de, laboratuarımızda saptanan influenza A-H1N1 suşlarından 30 adedi H274Y mutasyonu yönünden incelenmiş ve oseltamivir direnci ile ilişkilendirilen bu mutasyon suşların 6'sında ( % 20) saptanmıştır. Söz konusu mutasyonun pratiğe nasıl yansıdığını saptamak amacı ile mutant suşların fenotipik incelemesi yapılmış ve bu suşların fenotipik olarak da oseltamivire karşı dirençli oldukları saptanmıştır. Direnç mutasyonu saptanan bu suşlar NCBI GenBank sitesinde yayınlanmıştır.